Soru Detay

Süt ineklerinde karaciğer yağlanması

Murat Bayar 14 Eylül 2021 273 Görüntülenme

Saygılarımla hocam merhabalar, kıymetli bilgi ve paylaşımlarınız için çok teşekkür ediyorum. Elinize emeğinize sağlık. Canlı ağırlığı yüksek hayvanlarda karaciğer yağlanması protein parçalanma ürünlerinin kanda artışı ve hayvanların agresifleşmesi teori olarak düşünüyorum. Fikrinize kati olarak katılıyorum, son yıllarda bende kafamda da hep öyle canlandırdım ama bununla ilgili yurt dışı ve yurt içinde bir çalışma var mıdır diye araştırdım bulamadım. Süt ineklerinde sizden ricam yerli yabancı bir çalışma varsa paylaşa bilirseniz çok memnun olurum. Sizinle tanışmak isterim, 1993 den beri özel sektör hayvan besleme çalışıyorum. Telefon no paylaşırsanız sevinirim. Bil Yem Gıda San.Tic.Ltd.Şti. 0 541 485 36 46 Murat BAYAR

Uzmanın Yanıtı

Onaylanmış Cevap

Prof. Dr. Nurettin Gülşen

- 4 yil 5 ay 1 hafta önce

Sayın Murat Bayar,

Siz değerli beslemeciler ve yetiştiricilerimize faydalı olduğum için mutlu oldum. Kanda amonyak fazlalığı insanlarda encephalopathy denilen bazı sinirsel belirtilere yol açabiliyor. Karaciğer yağlanması veya siroz gibi sebeplerden amonyağı üre veya azotlu bileşiklere çevirip idrarla atamadığı için kanda amonyak düzeyi ve diğer azotlu atık maddeler kanda birikiyor. Bu da beyini etkileyerek bazı davranış problemlerine yol açabiliyor. Bunu ben hayvanlara da yorumladım. İnsanlarda yapılmış çok sayıda araştırma olmakla birlikte besi hayvanlarında konuyla ilgili olarak sadece varsayım yaptım, herhangi bir araştırma okumadım. Ben böyle bir ihtimalin olduğunu düşünüyorum. Zira hayvanlarda da insanlardaki gibi davranış bozukluğu var ama bireysel olarak tanımlanamıyor. Bu konuda da araştırmalar oldukça az ve yapılması için teknik bilgi ve teçhizata ihtiyaç var.

Kanda amonyak fazlalığının sebebi rumen ve kalın barsak bakteri metabolizması ile kandaki atık azot ürünleridir. Yani rasyonlarda protein fazlalığı hem ekonomik rasyonu engelliyor hem de sağlık ile ilgili problemlere yol açabiliyor. Rasyonu protein bakımından zenginleştirmek Türkiye şartlarında arzu edilen yağsız karkası sağlayabilir ama yedirilen enerjinin hayvanı semirtmesi yerine protein ürünlerinin atılmasına dolayısyla hayvanın dolmasına engel olur. Karaciğerine çok iş düşen ve karaciğeri yağlı olan hayvanlar et tutmaz, devamlı hastalanırlar.