Sorulara Göz At

Yetiştirici Köşesi

Robotik süpürge süt verimini artırabilir mi?

Prof. Dr. Nurettin Gülşen 24-02-2023 787 Kez Görüntülendi.

Robotik süpürge süt verimini artırabilir mi?

Eminim birçok yetiştirici robot sütü nasıl artırabilir diye merak ederek bu yazıyı okumaya koyulmuştur.

İneklerde süt verimini, beside canlı ağırlık artışını her zaman hayvanın yediği yemin içeriğindeki proteini, enerji ve vitamini artırarak gerçekleştiremeyiz. Yemleri rasyon şeklinde ne kadar dengeli ve düzgün bir şekilde hazırlasak da onları hayvanlara devamlı olarak sunamıyorsak bir faydası ve anlamı kalmıyor. Gittiğim birçok işletme ve ahırda çoğu yetiştiricinin sabah yemlemesi yaptıktan sonra bir daha ahıra girmediğini gördüm. Gün içerisinde veya akşam yemlemesinden sonra hayvanlar yemliğe dökülen bu yemleri nasıl tüketiyor ve ne kadarına ulaşabiliyor çoğunlukla takip edilmiyor.

Hayvan doğası gereği lezzetli yemleri seçme yoluna gidiyor ya da saçarak ve dağıtarak yemeyi tercih ediyor. Yemlikten hayvanın ulaşamayacağı kadar uzaklaşan yem sanki hayvan yememiş gibi algılanarak öğün veya gün sonunda artan yem olarak yemlikten toplanıyor. Bu da hayvanların ihtiyaçlarını karşılayamamasına, verim kayıplarına ve hastalanmalarına sebep oluyor. Bazı işletmelerde bir işçi görevlendirerek gün içerisinde birkaç sefer yemleri hayvanların önlerine süpürmeyi yapmalarına rağmen işçi giderlerinden şikayetçi oluyorlar. 

Yemleri hayvanların önüne süpürmek işletmede yapılacak en önemli işlerden birisidir 

Süt inekleri günde yaklaşık 8 sefer yemliğe gider ve 5-6 saatini yem tüketerek geçirir. Günde birkaç sefer yemin hayvanların önüne itilmesi gerekmektedir. Özellikle yem dağıtımından sonraki 2 saat içerisinde her yarım saatte bir kalan yemin hayvanların önüne süpürülmesi oldukça önemlidir. Eğer bu uygulamayı yaparsanız hayvanınızın verimi ve yeminizin kalitesine aşağıdaki faydaları elde edebilirsiniz:

-Süt veriminde artış (Günde yaklaşık 1.5-4 kg)

-Süt yağında artış

-Ayak hastalıklarında azalma

-Mastitiste azalma

Yem seçimi fazla olan işletmelerin özellikle yemlerini süpürmeleri tavsiye edilmektedir

Hayvanlar doğaları gereği öncelikle lezzetli yemleri tercih ederler. Bu lezzetli yemlerin genellikle rasyonda bulunan fabrika yemleri, ilave olarak kullanılan mısır, arpa ve protein kaynağı küspelerin olduğu söylenebilir. Yem dağıtıldıktan sonra hayvanlar öncelikle bu yemleri tercih ettikleri için öğün sonuna doğru lif yönünden zengin kaba yem kaynakları hayvanların önünde kalmaktadır.

Oysa biz bu yemleri karıştırarak veriyoruz ki hayvanlar kaba ve konsantre yemleri eşit bir şekilde tüketsin. Aksi taktirde verim kaybı, mide ekşimesi, süt yağı azalması ve topallık gibi birçok probleme sıklıkla rastlıyoruz. Dünyada bu konuda saygın bilim insanı Dr. Rick Grant yem seçmenin %1 artmasının süt verim performansını %3 düşürdüğünü belirtmiştir. 

Özellikle traktör ve yem karıştırma vagonlarına enerji sağlayan yakıt fiyatlarının son dönemde yükselmesinin özellikle kaba yemlerin biçim ve karıştırma sürelerini azalttığı söylenebilir. Bu durum rasyonda kaba yem partiküllerinin daha uzun kalmasına, konsantre yemlerin hayvanlar tarafından öncelikle ve hızlı bir şekilde tüketilmesine sebep olmaktadır. Yukarıda saydığımız ve çoğu süt ineği işletmesinde oldukça fazla gözlenen bu hastalıkların önemli sebeplerinden birisi de belirtilen yem seçimidir. Özellikle yüksek verimli olan süt ineklerinin yem seçiminin önlenmesi için öğün sayısının artırılması ve gün içerisinde yemlerin hayvanların önüne süpürülmesi önerilen uygulamalardır1.

Kalabalık hayvan bulunduran süt ve besi işletmelerinde yem süpürmeye dikkat etmelidir

Bazı işletmelerde hayvan sayısının alana ve yemlik uzunluğuna göre fazla olması hayvanlar arasında yem tüketimi için rekabeti artırmaktadır. Özellikle yaşlı ve ağır cüsseli hayvanlar ilk olarak yemliğe girmekte, kendileri yem tüketmeden genç düveler ve canlı ağırlığı düşük olan yeni doğum yapmış yorgun süt ineklerinin yem tüketmesine müsaade etmemektedirler. Bu işletmelerde hayvanların yem seçimine çok dikkat edilmelidir. Aksi taktirde sonu oldukça kötü olan birçok problemle karşılaşılabilir. Çözümlerin en basiti de hayvanların önüne doğru sık sık yem süpürme işlemi yaparak rasyonu karışım halinde tutmaktır.

Robotlar yem süpürme için iyi bir seçenektir

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de robot kullanımı birçok alanda hızlı bir şekilde artmaktadır. Robotik sağım ve robotik yem süpürme cihaz ve ekipmanları son zamanlar süt ineği işletmelerinde önemli bir teknolojik ürünler olarak yerini almaya başlamıştır. Yem süpürme veya ittirme robotlarının hayvanların yem tüketimlerini artırdıkları bilinen bir gerçektir. Hayvanların önüne taze olan yemin devamlı ittirilmesi elbette yem tüketimini artırmakta, o da süt verimi veya beside canlı ağırlığın artmasını sağlamaktadır.

İkinci olarak yukarıda bahsedildiği gibi bir örnek karışım halinde yemi hayvanlara devamlı olarak sağladığı için yukarıda belirtilen hastalıklar azalmakta, verim kaybı ile tedavi masrafları azalmaktadır. Sindirimin düzenli ve yüksek olması topallık ve mastitis gibi önemli hastalıkları azaltmakta, satılabilir sütün kalitesini artırmaktadır. Kaba yem tüketimiyle artan her birim süt yağı ve protein işletmeye daha fazla gelir sağlamaktadır.

Türk girişimcilerin de robot üretimini gerçekleştirmiş olması sevindirici bir gelişmedir

Şubat ayı başında İzmir’de gerçekleştirilen 18. Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuarında birçok yerli ve yabancı firma ürünlerini sergiledi. Teknolojik ürünlerin her zaman daha fazla yabancı firmalar tarafından sunulduğuna şahit olunmaktaydı. Son fuarda ise gerek robotik sağım gerekse robotik yem süpürme işlemi yapan robotları üreten iddialı Türk şirketlerinin olması güzel bir gelişme olarak değerlendirilebilir.

Aşağıdaki resimde görülen bir yem süpürme ve ittirme robotunu üreten firmanın sahibi Özgür Genç Orhan yabancı firmaların ürünleriyle aynı işlevi gören fakat daha ucuza satılan yerli bir yem süpürme robotunu Türk yetiştiricisinin hizmetine sundukları için mutlu olduklarını açıklamıştır. Bizde üreticimizi kutluyor, daha çok Türk firmasının hayvancılıkla ilgili teknolojik ürünleri üretmesi en büyük temennimizdir diyoruz.

Resim Yerli üretim Yem süpürme robotu gelecek açısından ümit veriyor

Kaynaklar

DeVries, T. J., Von Keyserlingk, M. A. G., & Beauchemin, K. A. (2005). Frequency of feed delivery affects the behavior of lactating dairy cows. Journal of dairy science88(10), 3553-3562.

Prof. Dr. Nurettin GÜLŞEN

Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı, Konya.

https://www.yetistiricisoruyor.com

nurettin@yetistiricisoruyor.com

https://www.facebook.com/yetistiricisoruyor/

https://www.instagram.com/nurettingulsen44/

https://twitter.com/ngulsen